Ideał osobowości
Ponieważ człowiek, który zachowywałby się jak doskonały chrześcijanin we wszystkich społeczeństwach: niewolniczym w starożytności, rycerskim w średniowieczu i przemysłowym w społeczeństwie kapitalizmu - byłby uważany za jednostkę odbiegającą od normy, niepoważną, niezdolną do życia, nie osiągałby ani szacunku, ani własnych celów życiowych, narażałby się na szykany i represje. Ten krótki wstęp pozwoli nam spojrzeć na nasze zagadnienie z perspektywy historycznej. Społeczeństwo socjalistyczne w swoim formatywnym okresie również zakłada określony ideał osobowości człowieka posiadającego cechy, które z jednej strony umożliwiają sprawne funkcjonowanie instytucji budującego się ustroju, z drugiej strony zmierzają do osiągnięcia ideału człowieka socjalizmu, który jest ostatecznym celem tego ustroju. Porównując ten ideał człowieka socjalizmu czy też - inaczej mówiąc - jego założony model, z osobowością modelową przedsiębiorcy kapitalistycznego, widzimy od razu uderzające różnice.